1شهود یکی از ویژگی های کارآفرینان و عاملی مهم در فرایندهای تصمیم گیری کارآفرینان است. در سالهای اخیر همزمان با توسعه کارآفرینی به عنوان یک علم میان رشته ای، شهود و ارائه تعاریف مختلف از آن، مورد توجه محقّقان و پژوهشگران این حوزه قرار نگرفته و تحقیقات فراوانی در این حوزه نوشته نشده است. این در حالی است که در رشته های دیگر علوم انسانی مخصوصا مدیریت ( که کارآفرینی با آن ارتباط نزدیکی دارد ) ، علوم پایه و حتی علوم پزشکی پیشینه و ادبیات نظری مناسبی در این باره وجود دارد. از طرف دیگر به نظر می رسد در اندک پژوهش های صورت گرفته نیز، بنیان های نظری و معرفتی این مفهوم آنچنان که ضروری است ، مورد پژوهش قرار نگرفته و تحقیقات بسیار کمی در این حوزه صورت گرفته است. در این مقاله اولّا تعاریف وپژوهش های صورت گرفته درباره شهود مرور می شود و ثانیا به پژوهش های اندک صورت گرفته در کارآفرینی و نسبت آن با سایر علوم پرداخته می شود .

مقدمه: در سال های اخیر، نقش سنتی دانشگاه از توجه صرف در زمینه آموزش و پژوهش ، به مشارکت فعال در توسعه اقتصادی منطقه تغییر کرده است. هم زمان با تحولات جهانی و تغییر در روابط سه عمل گرای اصلی در نظام های ملی نوآوری (صنعت، دولت ، دانشگاه)، وظیفه کارآفرینی بر عهدۀ دانشگاه ها قرار گرفته است. با آشکار شدن ضرورت توجه دانشگاه ها به کارآفرینی به عنوان یک کارکرد محوری در کنار آموزش و پژوهش ، فراهم سازی زمینه مساعد برای کارآفرینی دانشگاهی ، بیش از پیش اهمیت یافته است . براین اساس، دانشگاه های کارآفرین محیط های مطلوبی برای فعالیت های کارآفرینی در اقتصادهای مبتنی بر دانش شکل می دهند. دانشگاه اراک به عنوان یکی از بازیگران مؤثر در زیست بوم کارآفرینی در جهت ترویج کارآفرینی، ارتباط سازنده با صنعت و توسعه اقتصاد دانش بنیان اقدامات مؤثری انجام داده است، اما مسأله اساسی در خصوص کارآفرینی دانشگاه ها این است که اعضای دانشگاه در چه بستر و محیطی می توانند اقدام به فعالیت های کارآفرینانه نمایند. در این پژوهش به بررسی الزامات پیاده سازی زیست بوم کارآفرینی دانشگاهی پرداخته شده است. روش شناسی: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و توسعه ای، از نظر ماهیت داده ها، کیفی و از نظر نحوه گردآوری داده ها، توصیفی محسوب می شود. در این تحقیق با توجه به تأکید بر ساخت دهی مسأله و ارائه راه حل مورد توافق و تعهد، از رویکرد تحلیل و توسعه گزینه های استراتژیک (SODA) که از جمله رویکردهای تحقیق در عملیات نرم است، استفاده شده است. سودا روشی مناسب برای حل مسائل پیچیده است که از نگاشت شناختی برای شناخت مسأله و آن چه ممکن است در مورد آن رخ دهد، استفاده می کند. منابع پژوهش حاضر را اعضای هیئت علمی دانشگاه اراک تشکیل دادند که با استفاده از روش نمونه برداری نظری، در مجموع با 11 نفر از اساتید دانشگاه اراک مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد و نقشه نهایی با استفاده از نرم افزار Decision Explorer ترسیم و تحلیل شد. یافته ها: پس از ترسیم نگاشت مورد توافق خبرگان، «عوامل فضاسازی رقابتی، مدیریت بازار و تعهد عاطفی» به عنوان هدف، «عوامل فرهنگی و اجتماعی، منابع مالی، نظام آموزشی و پژوهشی دانشگاه، حمایت و تشویق، فناوری و سیستم های اطلاعاتی و نیروی انسانی کارآفرین» به عنوان موضوعات مهم و «عوامل سیاست گذاری، قوانین و مقررات و مدیریت آموزش عالی» به عنوان گزینه های مهم در نظر گرفته شدند. نتیجه گیری/ دستاوردها: با تمرکز بر تقویت گزینه های کلیدی که تأثیر قابل ملاحظه ای بر موضوعات مهم دارند و موضوعات مهم نیز در سطح بالاتر که به نوبه خود موجب رسیدن به هدف می شوند، اقداماتی از قبیل توجه به برنامه های راهبردی جهت توسعۀ کارآفرینی، حمایت تیم مدیریتی دانشگاه، توسعه سرمایۀ انسانی اعضای هیأت علمی و دانشجویان، تمرکززدایی مراکز تصمیم گیری کارآفرینی، ایجاد محیط داخلی مطلوب جهت شکوفایی کارآفرینی، تقویت احساس تعهد عاطفی در کارکنان، حمایت از مهارت های فناورانه و آینده نگری در تدوین سیاست های آموزش عالی با نگاه کارآفرینی می تواند در ساخت دهی زیست بوم کارآفرینی دانشگاهی نقش به سزایی داشته باشد.

در تحقیق حاضر به بررسی تاثیر عوامل سازمانی بر کارآفرینی دانشگاهی پرداخته شده است. عوامل سازمانی مورد بررسی در تحقیق عبارتند از سیستم های نظارتی، ساختار، سیستم های مدیریت منابع انسانی، فرهنگ سازمانی و رهبری. نمونه مورد بررسی نیز شامل 220 نفر از اساتید دانشگاهی دانشگاه پیام نور استان فارس و واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی در استان فارس با درجه علمی مربی، استادیار، دانشیار و استاد می باشد. نتایج حاصل از تحلیل همبستگی نشان دهنده این است که رابطه 5 عامل سازمانی با گرایش به سمت کارآفرینی دانشگاهی مثبت است. همچنین نتایج حاصل از رگرسیون نشان می دهد که علی رغم مثبت بودن رابطه ساختار سازمانی با کارآفرینی دانشگاهی، ساختار سازمانی نمی تواند پیش بینی کننده کارآفرینی دانشگاهی باشد. همچنین بر اساس تحلیل مقادیر t، سیستم های مدیریت منابع انسانی، فرهنگ و رفتار رهبری تاثیر مثبت و معناداری بر سطح کارآفرینی دانشگاهی دارند. اما سیستم های کنترلی و ساختار، تاثیر معناداری بر کارآفرینی دانشگاهی ندارند، اگرچه رابطه آن ها در فرضیات آزمون همبستگی مثبت گزارش شده است.

کارآفرینی دانشگاهی اشاره به تجاری سازی تحقیقات دانشگاهی محققان دانشگاه از طریق تاسیس کسب وکارهای جدید دارد و از آنجا که ماهیت کارآفرینی در رشته های علوم انسانی بیشتر از نوع کارآفرینی خدماتی است تحقیقات خاص خود را می طلبد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی است. رویکرد پژوهش کیفی از نوع تحلیل محتوا و هدف اصلی آن تعیین چارچوبی برای توسعه کارآفرینی دانشگاهی در رشته های علوم انسانی است. در این راستا پس از مروری بر پیشینه تحقیقات، با استفاده از روش مصاحبه نیمه ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان حوزه کارآفرینی دانشگاهی، کارآفرینان دانشگاهی در حوزه علوم انسانی از جمله هیئت علمی دانشگاه، اساتید، دانشجویان و فارغ التحصیلانی که به ایجاد موسسات خدماتی و مشاوره ای تخصصی اقدام نموده اند اطلاعات گردآوری و با روش تحلیل محتوا در نرم افزار 10 MaxQDA داده ها تجزیه وتحلیل شدند. در نهایت، 7 بعد عبارت از فرهنگ کارآفرینی، نقش دولت، ساختار دانشگاه ها، شیوه آموزشی دانشگاه، تحقیق و تجاری سازی، ارتباطات بیرونی و زیرساخت مالی برای توسعه دانشگاه کارآفرین در حوزه علوم انسانی شناسایی شد. داده های حاصل از این تحقیق می تواند گام رو به جلویی برای توسعه و پیشرفت کارآفرینی در رشته-های علوم انسانی محسوب شود.

برای بیشتر موسسه های آموزش عالی کشاورزی، ورود موفقیت آمیز به کارآفرینی دانشگاهی از آنجا که کارآفرینی دانشگاهی برای بسیاری از موسسه های آموزش عالی کشاورزی در ایران پدیده به نسبت جدیدی به شمار می آید، این فرآیند به خوبی برای آن ها تبیین نشده است. این تحقیق در دو مرحله و با هدف شناسایی و اولویت بندی سازوکارهای کارآفرینی دانشگاهی در آموزش عالی کشاورزی به انجام رسیده است. جامعه ی آماری شامل 24 تن از خبرگان با تجربه ی عملی، تجربه ی مدیریتی در سیاست گزاری و پشتیبانی نهادی و تجربه ی حرفه ای به شکل آموزش و پژوهش در زمینه ی کارآفرینی دانشگاهی برای مشارکت در بررسی دلفی بود. بررسی دلفی در سه دور انجام شد و در نتیجه، 5 گزیدار و 7 معیار برای اولویت بندی سازوکارهای کارآفرینی دانشگاهی در آموزش عالی کشاورزی شناسایی شدند. در مرحله ی دوم تحقیق، با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، گزیدارها و معیارهای استخراج شده برای اولویت بندی سازوکارهای کارآفرینی دانشگاهی در آموزش عالی کشاورزی اولویت بندی شدند. داده های مورد نیاز از راه تکمیل 21 پرسشنامه توسط نمونه ای از خبرگان بر مبنای مقایسه های زوجی، گردآوری و از نرم افزارExpert Choice برای تحلیل داده های گردآوری شده بهره گرفته شد. در نتیجه، پنج شیوه ی کارآفرینی دانشگاهی از منظر همه ی هفت معیار مورد مطالعه رتبه بندی شدند. بر این پایه، تاسیس شرکت های دانش بنیان، با وزن نسبی 0.264، بالاترین رتبه را احراز کرد. تاسیس شرکت تعاونی دانشگاهی، با وزن نسبی 0.242، و واگذاری یا فروش امتیاز اختراع ها، با وزن نسبی 0.213، در رتبه ی دوم و سوم و انجام طرح تحقیقاتی برون دانشگاهی، با وزن نسبی 0.182، در رتبه چهارم قرار گرفت. سرانجام، ارایه خدمات مشاوره ای، با وزن نسبی 0.099، در رتبه ی آخر قرار گرفتند. هر سازوکار پیامد و بایسته های ویژه خود را دارد. در نتیجه ی این تحقیق، مجموعه ای از ملزومات نهادی، حرفه ای و زیرساختی مورد نیاز برای پرداختن موسسه های آموزش عالی کشاورزی به کارآفرینی دانشگاهی معرفی شده است.

مقاله حاضر با هدف بررسی و تحلیل مسائل و چالش های کاربست کارآفرینی دانشگاهی در دانشگاه های ایران نگاشته شده است. روش این تحقیق از نوع آمیخته بوده و در بخش مطالعه کیفی با استفاده از روش اسنادی و مطالعه اکتشافی، (20 مورد از اسناد پژوهشی و دیدگاه 15 نفر از خبرگان آموزش عالی) مدل مفهومی اکوسیستم دانشگاهی توسعه داده شده و در بخش مطالعه کمی (پیمایش) ابعاد اکوسیستم کارآفرینی دانشگاهی توسط 79 نفر از مدیران دانشگاهی مورد پایش قرار گرفته است. ضرایب روایی و اعتبار سازه ای ابزار تحقیق از طریق آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی مورد محاسبه و تایید قرار گرفت. در بخش پیمایش، داده های تحقیق با استفاده از نرم افزار اس. پی. اس. اس21 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در این تحقیق مدل مفهومی اکوسیستم دانشگاهی در قالب شش مولفه اصلی شامل سیاست، بسترهای مالی و اقتصادی، بسترهای فرهنگی و اجتماعی، پشتیبانی ها، نهادها، شبکه ها و تعاملات و سرمایه انسانی توسعه داده شده و بر اساس مدل تحلیلی سوات، از چهار جنبه، نقاط قوت و ضعف، فرصت و تهدید بر اساس نظر مدیران دانشگاه های دولتی مورد ارزیابی قرار گرفت. یافته ها نشان می دهد که در بعد سیاست، نقاط قوت و در ابعاد سرمایه انسانی و نهادها، شبکه ها و تعاملات نقاط ضعف دارای بیشترین قدرت تعیین کنندگی است. در ابعاد پشتیبانی ها و بسترهای فرهنگی و اجتماعی بیشترین قدرت تعیین کنندگی مربوط به فرصت ها، و در نهایت در بسترهای مالی و اقتصادی بیشترین قدرت تعیین کنندگی مربوط به تهدیدها است.

1هدف این پژوهش تعیین رابطه هوش اخلاقی و خودکارآمدی تحصیلی با میانجیگری درگیری تحصیلی دانش آموزان شهر مهاباد می باشد. روش پژوهش توصیفی- پیمایشی از نوع همبستگی و جامعه آماری نیز کلیه  دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهر مهاباد به تعداد 2831 نفر بود که از بین آنان با استفاده از جدول مورگان تعداد 338 نفر به شیوه نمونه گیری خوشه ای انتخاب گردید. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه های استاندارد شده هوش اخلاقی لنیک و هیل(2005)، خودکارآمدی تحصیلی جینکز و مورگان (1999) و درگیری تحصیلی فریدیکس و همکاران (2006) بود. نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها توسط نرم افزار  spssو pls  و با استفاده از  آزمون های همبستگی و مدل یابی معادلات ساختاری تحلیل شد. نتایج نشان داد که هوش اخلاقی بر خودکارآمدی تحصیلی با میانجیگری درگیری تحصیلی رابطه مثبت و معنی داری دارد(31/0). همچنین نتایج حاکی از این بود بین هوش اخلاقی با مولفه های خودکارآمدی تحصیلی رابطه مثبت و معنی داری وجود دارد(52/0). رابطه هوش اخلاقی با مولفه های درگیری تحصیلی مثبت و معنی دار بود(76/0) و در نهایت درگیری تحصیلی با خودکارآمدی تحصیلی رابطه مثبت و معنی داری دارد(41/0). بنابراین با افزایش هوش اخلاقی و به تبع آن افزایش درگیری تحصیلی می­توان زمینه افزایش خودکارآمدی تحصیلی در دانش آموزان دختر متوسطه دوم شهر مهاباد را فراهم نمود.

امروزه تولید دانش و کاربرد مؤثر آن در تولید، به یک هدف جهانی تبدیل شده است. با وجود این، تأمین مالی تولید دانش کاربردی و کارآفرینی دانشگاهی با مشکلات زیادی روبرو است. وابستگی دانشگاه به بودجه های دولتی، عدم شناخت دانشگاه از نیازها و اولویت های فضای کسب و کار، عدم حمایت های مالی دانشگاه از پژوهشگران برای بهره برداری از دانش تولیدشده، و ناکافی بودن سهم پژوهشگران از درآمدهای حاصل از تجاری سازی را می توان از مهم ترین موانع اقتصادی تجاری سازی دانش و کارآفرینی دانشگاهی دانست. در این مقاله با استفاده از روش تحلیلی به بررسی امکان استفاده از ظرفیت های بازار سرمایه اسلامی برای حل بخشی از مشکلات اقتصادی کارآفرینی دانشگاهی می پردازیم. در این بررسی، اوراق وکالت به عنوان ابزاری برای تأمین مالی کارآفرینی دانشگاهی در بازار سرمایه ایران پیشنهاد شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که مزیت اوراق وکالت، امکان ایجاد سبدی متنوع و کم ریسک در کارآفرینی دانشگاهی است. اوراق وکالت پیشنهادی ابزار مناسبی برای تأمین نیازهای مالی مختلف کارآفرینی دانشگاهی ازجمله تأمین سرمایه در گردش و تأمین مالی پروژ ه های دانش بنیان است.